Bilindiği
gibi astrolojide en yaygın olarak kullanılan ev sistemi Placidean sistemdir.
Ancak bu sistemin dışında bazı astrologlarca kullanılan bazı önemli ev
sistemleri de vardır.
Şimdi bu
sistemleri ve kurucularını inceleyelim :
PLACİDEAN
EV SİSTEMİ :
Placidus:
Placidus de Titus, M.S.1603-1668 yılları arasında yaşamıştır. İtalyan
astrolog ve spiritüalist.
Horoskop
tekniklerinin babası olarak anılır. Kendine has ve halen dünyada en yaygın
olarak kullanılan Placidean sistemin kurucusudur. Ayrıca Sekonder Directionlar
üzerine de oturmuş bir çalışması vardır.
Placidean
ev sistemi çoğu defa yanlış olarak zamana dayalı bir sistem olarak anlaşılmıştır.
Bu sistem Campanus evler sistemine karşılık olarak anlatılmıştır.
Bu sınıflandırılmanın
nedeni, ev ve ev sınırlarını hesaplamak amacı ile kullanılan formülün
icabıdır. Modern astrologlar arasındaki görüş ayrılıklarına göre bu ev
sistemi evlerin kendilerini sınırlandırmaz gibi bir olay ortaya çıkartmıştır.
Placidean sistemde eşit başlanarak ekvatorun ev çemberleri aracılığıyla
Ekliptik üzerine projeksiyonlar yapılır. Bundan sonra sınırsal (Cuspsal)
Deklinasyon değerlerinde ikiye bir, ya da bire iki oranlarında düzenleme
uygulanır. MC ve ASC sırasıyla onuncu ve birinci evlerin sınırları olarak
kabul edilir.
EŞİT
EVLER :
M.Ö.
Petoris zamanında ortaya çıkmış bir sistemdir. Zamanı tam olarak
bilinemiyor. Bu sistemde ekliptiğin kutuplarından geçen ve Yükselen'den başlayarak
Ekliptik boyunca otuz derecelik basamaklar ile işaretlenen ve gerçek gibi görünen,
ancak tamamen yanlış olarak ileri sürülen bir sistemdir. Bazı İngiliz
ekollerinde halen kullanılmaktadır. Eşit ev sisteminde MC onuncu evin başlangıç
noktası değildir. Buna rağmen ASC (Yükselen) birinci evin başlangıç
noktası sayılır.
REGİOMONTANUS
:
Johannes
Müller. Alman matematikçi ve astronom. 1436-1476
yıllarında yaşamıştır. Fransa'nın Königsberg şehrinde doğdu ve İtalya'nın
Roma şehrinde öldü. 1471'de Nürnberge şehrinde Alman astrolojisiyle tanıştı.
1475 yılında M.Ö dördüncü yüz yıldan kalma birçok astrolojik konuya
reformlar getirdi. Özellikle trigonometrik hesaplarla astronomik ve astrolojik
hesaplamaları adamakıllı geliştirdi. Ptolemy’in yöntemlerine bir sürü
yenilikler getirerek bu stili sağlamlaştırdı. Çıkarttığı Ephemerislerle
de süregelen Manilus takvimini yeniledi. Bugün bile bulduğu ev sistemi Dünyanın
pek çok yerinde geçerli sayılmaktadır.
Regiomantanus
birçok astroloğun ifadesine göre gerçek bir ev sistemidir. Bu yöntemde
ufkun üzerinde bulunan kuzey ve güney noktalarından geçen ev çemberleri
kullanılır. Başta da ifade ettiğimiz gibi “Johannes Müller “ den sonra
adlandırılmıştır.
Bu
yöntemde MC ve ASC sırasıyla onuncu ve birinci evlerin sınırlarındadır. Göksel
ekvator (Cellestical Equator ) boyunca devam eden yayların MC ile ASC ve ev çemberleri
bölünme noktalarından geçer. Ev çemberlerinin ekliptiği yerler,ev sınırları
olarak işaretlenir. Regiomontanus evleri matematiksel olarak Placidean sistemin
daha basit bir varyasyonudur. Placidean sistem ile bulunandan çok az farklı
bir ev sistemini ortaya koyar. Ancak Placidean sistemde belirleme konusu yarı-yay
oranları tamamen aynıdır.
CAMPANUS
:
Giovanni
Campani. 1223-1296 yılları arasında yaşamış İtalyan matematikçi ve
astrolog.
Halen
de geçerli olan bir ev sistemi kurmuştur. Birçok astroloji kitabı yazan
Campanus’un özellikle çevirdiği Euklid’in “Elementleri” bir Arap
versiyonudur.
Bu
sistem gerçek bir ev sistemidir. Ev çemberleri (Lunes) ufkun kuzey ve güney
noktalarından geçmektedir. Evlerin her biri otuzar derece olmak üzere
birbirine eşittir. Bunlar ufkun kuzey ve güney noktalarından geçmekte olan
gerçek ev çemberleri tarafından ortaya çıkarılmıştır. Temel ilk nokta
(Prime Vertical) boyunca Zenit’ten başlayarak ve doğuya doğru ufkun doğu
noktasına yaklaşarak giden otuz derecelik basamaklar halinde yol alan bir dizi
noktadan oluşurlar. Ev cuspları sözü edilen ev çemberlerinin Ekliptiği
kestiği noktalarda yer almışlardır. Temiz bir geometrik esasa sahip olduğundan
Campanus sistemi pek çok profesyonel astrolog tarafından halen kullanılmaktadır.
ALCABİTİUS:
M.S.967
de Saragossa’da ölen ve geçmiş devirlerde çok okunan Arap Astrolojisi
yazarlarındandır. Önemli bir kitabı olan “Yıldızların Anlamı Sanatı“ adlı eserinde Horoskop yorumlamalarına ve direksiyonlara çok geniş yer
vermiştir.
MORİNUS:
Morin
de Villeriranche. 1583-1656 yılları arasında yaşadı. Fransız matematikçi
ve astrolog.
26
ciltlik “Astrologi Gallica“ adlı olağanüstü kitaplar yazmıştır.
Ptolemy’i 17.yüzyılda tanıyıp inceleyen bu kişinin astrolojide yaptığı
çalışmalar asla küçümsenemeyecek kadar büyük çalışmalardır. Görüşleri
ve oluşturduğu ev sistemi günümüzde dahi geçerlidir.
Morinus
sistemindeki yöntem şudur: Ekliptiğin kutuplarından geçen Göksel Ekvator
(Cellestial Equator) boyunca ilerleyen ve göksel ekvator ile üst meridyenin
kesiştiği noktadan başlayan otuzar derecelik aralıklar ile evler oluşturulur.
Ev sınırları bu sözü edilen Ekliptik kutuplarından geçen büyük ev çemberlerinin
ekliptik ile ortaya çıkartılır. Evlerin içleri aynı büyüklükte değildir.
MC onuncu evin cuspu değildir. ASC birinci evin cuspu değildir. Birinci ev için
geçerli olan ev çemberi ufkun doğu noktasından geçmektedir.
KOCH
:
Walter
Koch’un sistemi. 1971’de oluşturduğu ev sisteminin İngilizce çevirisiyle
gündeme geldi. Bu yöntem aynı zamanda “Doğum Yeri Ev Sistemi” olarak da
adlandırılır. Sistemin öncülüğüne ve orjinalliğine dair bazı iddialar
bulunmaktaysa da Alcabitus sisteminin basit bir modifikasyonundan ibaret olduğu
ifade edilmektedir. Ufuğun üzerindeki ev sınırlarını belirlemek için yükselmekte
olan derecenin yarı gündüzsel (semi diurnal) yayı eşit paylara bölen bir yöntemdir.
Bundan sonra ufuğa paralel durumda bulunan küçüklük çemberleri ve yükseklik
çemberleri temel baz olarak ele alınmıştır. Büyük çemberlerden küçük
çemberlerin bölünme noktalarının saptanmasıyla ortaya çıkan bir ev
sistemidir. Son olarak da ev sınırları bu yükseklik çemberinin ekliptik ile
yaptıkları kesişim noktalarından ortaya çıkartılar. Ufuk çizgisinin altındaki
ev sınırları için yarı gecesel (semi nocturnal) yay kullanılır. MC ve ASC
sırasıyla onuncu ve on birinci evlerin sınırları aynı olarak belirlenir.
PORPHYRY
:
İsmini
Porphyry üçüncü yüzyıldan almıştır. Bu sistemde kullanılan ev çemberleri
ekliptiğin kutuplarından ve sınırlarından geçer. MC ve ASC sırasıyla
onuncu ve birinci evlerin sınırlarına eşittir. Bunların arasında yer alan
ev sınırları ise MC ve ASC arasındaki ve MC ve ASC ile IC arasındaki
ekliptik yaylarının eşit bir şekilde bölünmesi ile elde edilir. Pophhyry
sistemi eşit ev sisteminin bir başka varyasyonudur ve horoskopun çeyreklerini
de eşit bir anlayış ile bölmeyi hedefler.
SOLAR
:
Solar
Evler (gerçek bir ev sistemi olmaktan uzaktır) bir horoskopta Güneş'in
pozisyonu ASC olarak alınır. Geri kalan tüm ev sınırlarını bu noktadan
ileriye doğru otuzar derecelik aralıklar izlemek suretiyle belirlenir. Ortaya
çıkan tabloya Solar Tablo adı verilir. Bu ev bölme yöntemi, doğum
zamanının bilinmediği durumlarda sıkça kullanılır.
TOPOSENTRİK
:
Toposentrik
ev sistemi, Placidus sisteminin sahip olduğu kompleks yapının bir
varyasyonudur. Yüksek enlemlerde hesaplanan ev sınırlarını düzeltmek amacıyla
Placidus sistemine bazı eklemeler ve düzeltmeler yapmıştır. ’Placidus
algoim’i düzeltmiştir.
GÜNEŞ
:
Güneş
Evleri (gerçek bir ev sistemi olmamakla beraber) bir horoskopta Güneş'in
bulunduğu pozisyonu, dördüncü evin sınırı olarak kabul eder. Diğer ev sınırlarını
bu noktadan otuzar derecelerle gitmek suretiyle belirler.
AY
:
Ay
Evleri (gerçek bir ev sistemi değildir). Bir horoskopta Ay’ın bulunduğu
pozisyonu onuncu evin sınırı olarak kabul eder. Bu noktadan itibaren otuzar
derecelerle ilerleyerek, diğer ev sınırlarını belirlemiş olur.
YEREL
UZAY :
Yerel
Uzay, Ekliptik ev sistemlerine bir alternatif yaratmaktadır. Bu sistem içinde,
ufuk üzerindeki Azimuth’un eşit bölümleri ev işlemini görür.
MERİDYEN
( ZARİEL ) :
Meridyen
ev sistemi Avustralyalı astrolog Zariel (David Cope) tarafından 1900 lerdeki yıllarda
ileri atılmıştır. Hiçbir zaman fazla dikkat toplamamakla beraber 1950 lerin
sonlarına doğru, Amerikalı astrologlar Bruce Lloyd ve Gart Allen tarafından
incelenmiştir. Bu sistem aynı zamanda Eksensel (Axial) Rotasyon Sistemi olarak
da adından söz ettirir. Ancak bu terim bazı yanlış anlaşılmalara neden
olabilir. Çünkü hiçbir rotasyon söz konusu değildir.
Bu
adı almasının nedeni evlerini kurmak amacıyla kuzey ve güney gök kutuplarını
kullanmasından kaynaklanmıştır. MC onuncu evin sınırı olarak kabul
edilir. Ancak ASC birinci evin sınırında eşit olmamakla beraber doğu noktasına
ya da ekvatoral yükselene eşdeğer taşır. Onuncu evin sınırının doğru yükselişi
(Right Ascension Sideral) zamana eşittir. Onu izleyen her cusp’ın doğru yükselişleri
iki saatlik (Otuz derece) aralar ile gerçekleşir. Bundan sonra ise ASC sonuç
tablosuna yerleştirilir. Meridyen Ev Sistemi en çok Uranian astrologlar arasında
popülerdir.
Gufran Erkılıç