|
AÇIKLAMALAR
1-
Burada tuhaf gibi görünen ancak savaş zamanı için
anlaşılabilir bir uygulama var. Bakanlar Kurulu önce 19 Eylül 1941
tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 15.4.1941 tarih ve 2/16595 sayılı
kararname ile 20 Eylül 00.00'da saatlerin bir saat geri alınmasını
kararlaştırıyor ama iki gün sonra Resmi Gazete'de yayınlanan 19.9.1941
tarih ve 2/16616 tarihli Kararname ile saatlerin bir saat daha geri
alındığını ilan ediyor. Üstelik ilk satırda bu kararnamenin iki gün
önceki kararnameye ek olduğunu da belirtiyor. Buradan her iki
kararnamenin de geçerli olduğunu böylelikle toplam iki saatlik bir
geri almanın varlığını anlıyoruz. Belki savaş zamanı haber alma ve
haberleşme açısından diğer devletlerle birlikte –ve aynı zamanda-
hareket etme stratejisi güdülmüş olabilir.
2-
01 Nisan 1942’den sonra herhangi bir yaz saati kararına rastlamadım.
1942-1945 aralığında 1 saatlik sürekli uygulama var görünüyor. 01
Nisan 1942’de ileri alınan saatler ancak Ekim 1945’te geri alınmış.
3-
1952
tarihli Bakanlar Kurulu kararı yaz saati uygulamasının kalktığını
kesinlemektedir. Buna göre, 5 Aralık 1946 tarihli karar iptal edilmiş.
(Ek 17a) Bu yıldan itibaren on yıllık devrede yaz saati uygulaması
olmadığını gazetelerde çıkan haberlerle de anlıyoruz. 1954 Tarihli bir
gazete haberi ve 27 Ocak 1963 tarihli Milliyet Gazetesi'nin "Yaz Saati
29 Ekim'de Bitecek" başlıklı haberinde dönemin Başbakanı İsmet
İnönü'nün (gazete sayfasının sol sütununda yer alan ve) 1962-63
yılları ile önceki 5 yıl arasındaki enerji tasarrufunu kıyaslayan
beyanı da bunu doğrulamaktadır.
4-1962'de
uygulanan yaz saati kışın da sürdürülmüş ve ancak 1963'te bitirilmiş.
5-Abdi
İpekçi 16 Nisan 1967 tarihli Milliyet gazetesindeki köşe yazısında
"... iki yıldır sonuçsuz kalan uyarılar"dan bahsettiğine göre, 1965-66
döneminde uygulamanın olmadığını anlıyoruz. Yine 7.5.1973 tarihli köşe
yazısında uygulamanın yıllardır yapılmadığını belirtmiş. Danıştay’ın
1965 yılında aldığı ve yaz saatinin hukuka aykırılığına dair bir
karara dayanan Hükümet uygulamanın kanuni olmadığını ayrıca ihtiyaç da
olmadığını ileri sürerek bu dönemlerde yaz saati uygulamamış.
6-
1978 için önce, 29 Kasım 1976 tarihli Resmi Gazete'de 3 yıllık
bir düzenleme yapılarak ilgili Bakanlar Kurulu Kararı (7/12677) ilan
edilmiş ve buna uygun olarak ilk yılın (yani 1977'nin) düzenlemesi
gerçekleşmiş. Daha sonra 31.03.1978 tarihli Resmi Gazete'de bu kararın
yürürlükten kalktığı belirtilmiş ve yalnızca 1978 yılı için 02
Nisan-15 Ekim arası yaz saati uygulaması ilan edilerek 02 Nisan'da yaz
saati başlatılmış ve haber olarak gazetelerde yayınlanmış. Ancak
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın daha önce verdiği bir tasarı
29 Haziran tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak kesinleşip de boylam
değişikliği yapılınca, önceden ilan edilen 15 Ekim tarihi anlamını
kaybetmiş. Çünkü bu değişiklikle birlikte 45 derece boylamına ve GMT+3
saat dilimine geçildiğinden, niyet o olmasa da bu tarihten itibaren
sanki sürekli yaz saati uygulaması var gibi bir sonuç doğmuş. (Yani bu
durumda Solar Fire gibi astroloji programlarında seçeceğiniz time zone
-3'tür)
7-
1978 tarihli boylam değişikliğinden sonra pratikte bir anlamda sürekli
yaz saatine geçilmiş gibi olsa da, 31 Temmuz- 02 Ekim 1983 arasında
iki ay boyunca ilave bir saat ileri uygulaması daha yapılmış. Bu
konuyla ilgili bulabildiğim 30 Temmuz 1983 tarihli Resmi Gazete'nin en
alt satırında kararın mükerrer sayıda ilan edildiğine dair bilgi var.
(Ek 36) (Bu durumda, söz konusu iki aylık dönem için kullandığınız
astroloji programında seçmeniz gereken zaman -4'tür)
8-
1984'te tekrar bir boylam değişikliği ve buna bağlı
saat değişikliği yapılarak 31.10 1984 tarihli Resmi Gazete'de
yayınlanmış ve 01.11.1984'ten itibaren saatler bir saat geri alınarak
yine 30 derece Doğu Boylamı referans alınmaya başlanmış. Yani Haziran
1978'den önceki gibi -kış saati için- GMT+2 saat dilimine geri
dönülmüş.
Böylece yaz saati uygulamaları konusunda çok tartışmalı
ve çok karışık bir dönem olan 1978-1984 arası tablo şu şekilde
kesinleşmiştir:
- 02 Nisan 1978 saat 02.00'den itibaren sürekli olarak
1 saat ileri (GMT+3 saat dilimi)
- 31 Temmuz 1983 saat 02.00'den itibaren (ilave
olarak) 1 saat daha ileri uygulama (yani GMT+4 saat dilimi)
- 02 Ekim 1983 saat 02.00'den itibaren 1 saat geri
(Tekrar GMT+3 saat dilimi)
- 02 Ekim 1983 - 01.11.1984 arası sürekli 1 ileri saat
uygulaması (yani GMT +3) devam etmiş.
- 01.11.1984 saat 02.00'dan itibaren saatler 1 saat
geri alınarak, yine 30 derece Doğu Boylamı'na ve GMT+2 saat dilimine
geçilmiş.
YAZ SAATİ UYGULAMALARI VE TÜRKİYE'DEKİ DURUM
EKLER |
